• The Disposable Male •

A second thing that makes men useful to culture is what I call male expendability. This goes back to what I said at the outset, that cultures tend to use men for the high-risk, high-payoff undertakings, where a significant portion of those will suffer bad outcomes ranging from having their time wasted, all the way to being killed.

Any man who reads the newspapers will encounter the phrase “even women and children” a couple times a month, usually about being killed. The literal meaning of this phrase is that men’s lives have less value than other people’s lives. The idea is usually “It’s bad if people are killed, but it’s especially bad if women and children are killed.” And I think most men know that in an emergency, if there are women and children present, he will be expected to lay down his life without argument or complaint so that the others can survive. On the Titanic, the richest men had a lower survival rate (34%) than the poorest women (46%) (though that’s not how it looked in the movie). That in itself is remarkable. The rich, powerful, and successful men, the movers and shakers, supposedly the ones that the culture is all set up to favor — in a pinch, their lives were valued less than those of women with hardly any money or power or status. The too-few seats in the lifeboats went to the women who weren’t even ladies, instead of to those patriarchs.

Most cultures have had the same attitude. Why? There are pragmatic reasons. When a cultural group competes against other groups, in general, the larger group tends to win out in the long run. Hence most cultures have promoted population growth. And that depends on women. To maximize reproduction, a culture needs all the wombs it can get, but a few penises can do the job. There is usually a penile surplus. If a group loses half its men, the next generation can still be full-sized. But if it loses half its women, the size of the next generation will be severely curtailed. Hence most cultures keep their women out of harm’s way while using men for risky jobs.

These risky jobs extend beyond the battlefield. Many lines of endeavor require some lives to be wasted. Exploration, for example: a culture may send out dozens of parties, and some will get lost or be killed, while others bring back riches and opportunities. Research is somewhat the same way: There may be a dozen possible theories about some problem, only one of which is correct, so the people testing the eleven wrong theories will end up wasting their time and ruining their careers, in contrast to the lucky one who gets the Nobel prize. And of course the dangerous jobs. When the scandals broke about the dangers of the mining industry in Britain, Parliament passed the mining laws that prohibited children under the age of 10 and women of all ages from being sent into the mines. Women and children were too precious to be exposed to death in the mines: so only men. As I said earlier, the gender gap in dangerous work persists today, with men accounting for the vast majority of deaths on the job.

Another basis of male expendability is built into the different ways of being social. Expendability comes with the large groups that male sociality creates. In an intimate, one-to-one relationship, neither person can really be replaced. You can remarry if your spouse dies, but it isn’t really the same marriage or relationship. And of course nobody can ever really replace a child’s mother or father.

In contrast, large groups can and do replace just about everybody. Take any large organization — the Ford Motor Company, the U.S. Army, the Green Bay Packers — and you’ll find that the organization goes on despite having replaced every single person in it. Moreover, every member of those groups knows he or she can be replaced and probably will be replaced some day.

Thus, men create the kind of social networks where individuals are replaceable and expendable. Women favor the kind of relationships in which each person is precious and cannot truly be replaced.


ایمان، ساعت ِ ۱٠:٢٦ ‎ق.ظ.، روز ِ شنبه ٢٤ بهمن ۱۳۸۸

• What Dreams May Come •

مونولوگ ِ «بودن، یا نبودن» رو از «هملت، شاه‌زاده‌ی ِ دانمارک» خیلی دوست دارم. چند روزه که خیلی بهش فکر می‌کنم. اصل ِ متن و این ترجمه‌ی ِ نسبتاً خوب رو می‌ذارم این‌جا:

To be or not to be, that is the question;
Whether 'tis nobler in the mind to suffer
The slings and arrows of outrageous fortune,
Or to take arms against a sea of troubles,
And by opposing, end them. To die, to sleep;
No more; and by a sleep to say we end
The heart-ache and the thousand natural shocks
That flesh is heir to — 'tis a consummation
Devoutly to be wish'd. To die, to sleep;
To sleep, perchance to dream. Ay, there's the rub,
For in that sleep of death what dreams may come,
When we have shuffled off this mortal coil,
Must give us pause. There's the respect
That makes calamity of so long life,
For who would bear the whips and scorns of time,
Th'oppressor's wrong, the proud man's contumely,
The pangs of despised love, the law's delay,
The insolence of office, and the spurns
That patient merit of th'unworthy takes,
When he himself might his quietus make
With a bare bodkin? who would fardels bear,
To grunt and sweat under a weary life,
But that the dread of something after death,
The undiscovered country from whose bourn
No traveller returns, puzzles the will,
And makes us rather bear those ills we have
Than fly to others that we know not of?
Thus conscience does make cowards of us all,
And thus the native hue of resolution
Is sicklied o'er with the pale cast of thought,
And enterprises of great pitch and moment
With this regard their currents turn awry,
And lose the name of action.

بودن، یا نبودن، سؤال این‌جاست:

آیا شایسته‌تر آن است که به تیر و تازیانه‌ی ِ تقدیر ِ جفاپیشه تن دردهیم،

و یا تیغ برکشیده و با دریایی از مصائب بجنگیم و به آنان پایان دهیم؟

بمیریم، به خواب رویم، و دیگر هیچ؛

و در این خواب دریابیم که رنج‌ها و هزاران زجری که این تن ِ خاکی می‌کشد، به پایان آمده.

این سرانجامی‌ست که مشتافانه بایستی آرزومند ِ آن بود.

مردن، به خواب رفتن، به خواب رفتن، و شاید خواب دیدن...

ها! مشکل همین‌جاست؛ زیرا اندیشه‌ی ِ این که در این خواب ِ مرگ

پس از رهایی از این پیکر فانی، چه رؤیاهایی پدید می‌آید

ما را به درنگ وامی‌دارد. و همین مصلحت‌اندیشی است

که این گونه بر عمر ِ مصیبت می‌افزاید؛

وگرنه کی‌ست که خفت و ذلت ِ زمانه، ظلم ِ ظالم،

اهانت ِ فخرفروشان، رنج‌های ِ عشق ِ تحقیرشده، بی‌شرمی ِ منصب‌داران

و دست ِ ردی که نااهلان بر سینه‌ی ِ شایسته‌گان ِ شکیبا می‌زنند، همه را تحمل کند،

در حالی که می‌تواند خویش را با خنجری برهنه خلاص کند؟

کی‌ست که این بار ِ گران را تاب آورد،

و زیر ِ بار این زندگی زجرآور، ناله کند و خون ِ دل خورد؟

اما هراس از آن‌چه پس از مرگ پیش آید،

از سرزمینی ناشناخته که از مرز ِ آن هیچ مسافری بازنگردد،

اراده‌ی ِ آدمی را سست نماید؛

و وامی‌داردمان که مصیبت‌های ِ خویش را تاب آوریم،

نه این که به سوی ِ آن‌چه بگریزیم که از آن هیچ نمی‌دانیم.

و این آگاهی‌ست که ما همه را جبون ساخته،

و این نقش ِ مبهم ِ اندیشه‌ست که رنگ ِ ذاتی ِ عزم ِ ما را بی‌رنگ می‌کند؛

و از این رو اوج ِ جرأت و جسارت ِ ما

از جریان ایستاده

و ما را از عمل باز می‌دارد.

ایمان، ساعت ِ ٩:٥۳ ‎ب.ظ.، روز ِ جمعه ٤ اردیبهشت ۱۳۸۸

• What I Saw •

یاد ِ این پست افتادم. مال ِ سه سال ِ پیش تقریباً. آتش حقیقت و پاکی رو از دروغ و ناپاکی جدا می‌کنه. ولی گذشته‌ی ِ انسان هرچیز که باشه همیشه همراهش هست و سنگینی ِ این بار بر دوشش بیش‌تر و بیش‌تر می‌شه. گذشته «بوده» و هیچ‌چیز نمی‌تونه از بینش ببره و هیچ اشتباهی پاک نمی‌شه. رفتار ِ ما هر لحظه ثبت می‌شه و انسانی رو که الآن هستیم شکل می‌ده...

کویر رو تجربه نکرده بودم. دوست داشتم با تو تجربه کنم. نمی‌شد. اما چیزی رو که دیشب در کویر ِ بی‌انتها و کنار ِ آتش دیدم هرگز فراموش نمی‌کنم.

ایمان، ساعت ِ ٩:٠٠ ‎ب.ظ.، روز ِ شنبه ۸ فروردین ۱۳۸۸

• قدرت •

دیالوگ یه پیش‌شرط‌هایی داره. شاید مهم‌ترینش اینه که طرفین نمی‌تونن از موضع ِ قدرت (به معنای ِ کلی) با هم حرف بزنن. اگه کسی بخواد تو دیالوگ به من اعمال ِ قدرت کنه، من تو این دیالوگ شرکت نمی‌کنم. اگه کسی به من بگه «غلط می‌کنی»، این آخرین حرفیه که به من می‌گه. چون کلمات ِ بعدی‌ش رو نمی‌شنوم. می‌تونه منو بزنه. ولی نمی‌تونه منو مجبور به شرکت در یه دیالوگ ِ نابرابر کنه. اگه من از میشل فوکو همین یه ذره رو یاد نگرفته باشم هرچی به عمرم خوندم به درد ِ لای ِ جرز می‌خوره.

ایمان، ساعت ِ ۱۱:٤٠ ‎ب.ظ.، روز ِ دوشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸٧

• Essential •

فیلم ِ ساعت‌ها رو احتمالاً دیدین. کتابش رو هم شاید خونده باشین. مایکل کانینگهام، نویسنده‌ی ِ این کتاب، در مورد ِ موسیقی ِ این فیلم که ساخته‌ی ِ فیلیپ گلس هست حرفی زده که وقتی برای ِ اولین بار خوندم مو به بدنم راست شد. اون روز مطمئن شدم که موسیقی برای ِ همیشه جزئی از زندگی ِ من خواهد بود.

The shortest and simplest answer I've ever been able to offer when asked why I write novels is, because I can't sing, play an instrument, or compose sonatas. I mean no disrespect to literature if I say that, should an extraterrestrial suddenly appear before me and ask to know something essential about the people of earth as expressed through their art, my first thought would be of Bach rather than Tolstoy.

ایمان، ساعت ِ ۱۱:۱٩ ‎ب.ظ.، روز ِ یکشنبه ٢٦ آبان ۱۳۸٧

• ژست •

دوست ِ عزیزی تعریف می‌کرد که اساتید در دانش‌کده‌ی ِ مدیریت ِ دانش‌گاه ِ صنعتی ِ شریف چه نقش ِ مهمی برای ِ کت‌وشلوار یا کفش ِ پاشنه‌بلند قائلند و چه‌طور بر اساس ِ این معیارها به دانش‌جوها نمره می‌دن. اول خیلی تعجب کردم. بعد دیدم اصلاً تعجبی نداره. این عمیقاً ریشه در فرهنگ ِ دهن‌بین و ظاهرپرست ِ ما داره. مگه به خودمون حق نمی‌دیم بر اساس ِ ظواهر ِ هر چیز در موردش قضاوت کنیم؟ مگه همیشه بی‌اهمیت‌ترین چیز «محتوا» نیست؟ در تحصیل، در کار، در دین‌داری، فلسفه، موسیقی، سینما... مگه تنها چیزی که مهمه «فرم» نیست؟ کدوم منتقد ِ موسیقی یا سینما صحبتی از محتوای ِ اثر ِ هنری می‌کنه؟ ملاک ِ دین‌داری نماز و حجابه یا صداقت و محبت؟ در پروژه‌های ِ کاری یا درسی، چیزی به غیر از فایل‌های پاورپوینت به چشم می‌آد؟ خب چرا استاد بر اساس «ژست ِ مدیریتی» به دانش‌جوها نمره نده؟!

ایمان، ساعت ِ ٢:٢٢ ‎ب.ظ.، روز ِ پنجشنبه ۱۸ مهر ۱۳۸٧

• می‌بوسمت چون... •

”از هرآن‌چه آیینی است (به اصطلاح مرتبط با کشیش ِ اعظم است) باید به سختی پرهیخت زیرا بی‌درنگ می‌پوسد. البته یک بوسه نیز در حکم ِ آیین است و [با این حال] نمی‌پوسد. ولی فقط آن میزان آیین مجاز است که هم‌چون یک بوسه، اصیل باشد.“

— فرهنگ و ارزش، لودویگ ویتگنشتاین، امید مهرگان، گام ِ نو

بارزترین ویژگی ِ ویتگنشتاین احتمالاً نبوغ ِ سرشارشه. گفتن ِ همچین حرف ِ عجیب و مبهم و جالبی واقعاً هم نبوغ می‌طلبه. من کلاً از فیلسوف‌هایی که به زیبایی‌شناسی و هنر اهمیت ِ زیادی می‌دن خوشم می‌آد. حالا این‌ها به کنار. امروز یه اتفاقی باعث شد یاد ِ این جمله بیفتم. اصالت ِ بوسه به عنوان ِ یک عمل ِ عاشقانه که کاملاً روشنه. اما علاوه بر این، بوسه یک عمل ِ آیینی و نمادین هم هست. دو نفر که همدیگه رو می‌بوسن در واقع دارن اعلام می‌کنن که از ابراز ِ محبت به هم شرمی ندارن.

ولی جداً می‌شه آیین‌ها رو به دو دسته‌ی ِ اصیل (فطری) و غیراصیل تقسیم کرد؟ و اگه می‌شه، آیا به همین راحتی می‌شه همه‌ی ِ آیین‌های ِ غیراصیل رو دور ریخت؟

ایمان، ساعت ِ ۱٠:٠٥ ‎ب.ظ.، روز ِ دوشنبه ٢٠ خرداد ۱۳۸٧
تگ‌ها: عشق، فلسفه، اجتماع

• زیبایی‌شناسی (حاصل ِ چند روز تنهایی در خانه) •

آش‌پزی واقعاً کار ِ لذت‌بخشیه. حتا درست کردن ِ یک سالاد ِ ساده، یا یک املت ِ سیب‌زمینی. آماده کردن ِ چیزی برای ِ خوردن خیلی قشنگه. خود ِ خوردن هم جداً قشنگه. شاید این حرف به نظر احمقانه برسه. ولی درست کردن ِ غذای ِ خوش‌مزه یک هنره. درست مثل ِ نوازندگی ِ ویولون، یا برنامه‌نویسی ِ جاوا.

ایمان، ساعت ِ ۱٠:٠۳ ‎ب.ظ.، روز ِ شنبه ۱۸ خرداد ۱۳۸٧
تگ‌ها: زندگی، فلسفه

• هنر و ایدئولوژی •

چند روز پیش به یه وب‌لاگی برخوردم که نویسنده‌ش اصرار داشت با یه مشت تحلیل ِ سطحی، مولانا رو عقب‌مونده و متحجر معرفی کنه. براش کامنت گذاشتم و انتقاد کردم. پاسخ داد که
درک ِ این حرف‌ها نیازمند ِ «ذهن و فکر ِ مدرن و منتقد»ه...

لینک نمی‌دم به اون وب‌لاگ. ازش بدم اومد. بدم اومد از این که طرف قادر نیست فارسی ِ امروزی رو درست و صحیح جمله‌بندی کنه، اون‌وقت اشعار ِ مولانا رو تحلیل می‌کنه. از این‌همه کوته‌نظری بدم اومد. طرف جواب ِ انتقاد ِ محترمانه رو این‌جوری می‌ده، اون‌وقت...

یاد ِ یکی دیگه می‌افتم که می‌گفت شاملو رو دوست نداره چون کمونیست بوده. و یکی دیگه که می‌گفت شاملو ملحد بوده...

کی می‌شه که ما یاد بگیریم هنر رو با عینک ِ ایدئولوژی نگاه نکنیم؟... کی می‌شه؟

بگذریم! این شعر ِ مولانا رو خیلی دوست دارم. و به کوری ِ چشم ِ آدم‌های ِ کوته‌نظر، به این هنرمند ِ بزرگ افتخار می‌کنم.

نان‌پاره ز من بستان جان پاره نخواهد شد
آواره‌ی ِ عشق ِ ما آواره نخواهد شد
آن را که منم خرقه عریان نشود هرگز
وان را که منم چاره بی‌چاره نخواهد شد
آن را که منم منصب معزول کجا گردد
آن خاره که شد گوهر او خاره نخواهد شد
آن قبله‌ی ِ مشتاقان ویران نشود هرگز
وان مصحف ِ خاموشان سی‌پاره نخواهد شد
از اشک شود ساقی این دیده‌ی ِ من لیکن
بی‌نرگس ِ مخمورش خَمّاره نخواهد شد
بیمار شود عاشق اما بنمی‌میرد
ماه ار چه که لاغر شد اِستاره نخواهد شد
خاموش کن و چندین غم‌خواره مشو آخِر
آن نفس که شد عاشق اَمّاره نخواهد شد

ایمان، ساعت ِ ٢:٤٩ ‎ب.ظ.، روز ِ شنبه ٧ اردیبهشت ۱۳۸٧
تگ‌ها: شعر، عرفان، فلسفه، درد

• عشق ِ جنسی •

در راستای ِ پست ِ قبلی و کامنت‌هاش: این مرز ِ مشخصی که بعضی‌ها بین ِ عشق و شهوت قائل هستن برای ِ من روشن نیست. چیزی که از نظر ِ یکی عشقه از نظر ِ کس ِ دیگه می‌تونه شهوت باشه. تعریف ِ این‌جور مسائل کاملاً شخصیه و قابل ِ تعمیم به دیگران نیست. عشق و شهوت اون‌قدر درهم‌تنیده‌اند که نمی‌شه به این راحتی‌ها تفکیک‌شون کرد. مثلاً مگه می‌شه، به قول ِ سجاد، بوسه (بوسیدن ِ لب‌ها، نه روبوسی) فقط کاربرد ِ احساسی داشته باشه و کاربرد ِ جنسی نداشته باشه؟!

ایمان، ساعت ِ ۱٢:٠٤ ‎ق.ظ.، روز ِ سه‌شنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۸٧
تگ‌ها: عشق، فلسفه